Hekken Johanneskerk Tzum worden vervangen, protestantse gemeente Hardenberg-Heemse neemt Witte of Lambertuskerk weer in gebruik - en ander plaatselijk kerknieuws

donderdag, 30 april 2026 (07:52) - Reformatorisch Dagblad

In dit artikel:

In het Friese Tzum zijn vorige week woensdag de verrotte, witte houten hekken van de 72 meter hoge toren van de Johanneskerk met een kraan verwijderd om te worden gerestaureerd door een gespecialiseerd bedrijf uit Weidum; tegelijk is ook het haantje met kruis van de toren gehaald voor onderhoud.

Op Schouwen‑Duiveland weigerde het college van burgemeester en wethouders een verzoek van de Stichting Oude Zeeuwse Kerken (SOZK) om het exploitatietekort van de Nieuwe Kerk in Zierikzee over de jaren 2023–2026 (in totaal circa 160.000 euro) over te nemen. De gemeente stelt dat structureel bijspringen niet binnen het beleid past en precedentwerking kan veroorzaken; zij wijst erop dat eigenaar (SOZK) en exploitant (Stichting Nieuwe Kerk Zierikzee, SNKZ) primair verantwoordelijk zijn. SOZK zet jaarlijks ongeveer 50.000 euro apart en overweegt inmiddels de huurovereenkomst met de SNKZ te beëindigen omdat die al jaren geen voldoende middelen weet te genereren voor onderhoud. Wel wil de gemeente eenmalig financieel bijdragen aan toekomstgericht onderzoek: 10.000 euro voor reeds uitgevoerde onderzoeken inclusief een energiescan en 40.000 euro voor een vervolgstudie die moet uitmonden in een concreet plan voor organisatie, samenwerking en exploitatie. De gemeente fungeert hierbij als medeopdrachtgever; verder eventuele extra kosten zijn voor SOZK. Het beoogde uitgangspunt is dat de kerk het hele jaar benut wordt voor cultuur, ontmoeting en maatschappelijke activiteiten.

In Heemse (Hardenberg) is de rijksmonumentale Lambertus- of Wittekerk na een ingrijpende restauratie weer in gebruik genomen. Met het naastgelegen, eveneens vernieuwde kerkelijk centrum De Aernickhoff vormt het complex nu het trefpunt voor de protestantse gemeente. De ingreep (circa 1,5 miljoen euro) maakte het gebouw toekomstbestendig en gasloos: vloerverwarming en infraroodpanelen zijn aangebracht, de inrichting werd flexibeler gemaakt door deels stoelen te plaatsen en de akoestiek verbeterd. De financiering kwam tot stand door een legaat en de verkoop van een andere kerk. Bij de verbouwing kwamen historische elementen terug in de kerk, waaronder een doopvont uit 1200 en grafzerken die zichtbaar zijn gebleven; een herontdekte grafkelder is afgedekt. Monumentenzorg stond echter niet toe dat er een overdekte verbinding tussen kerk en centrum zou komen.

In Gouda is een initiatief van orgelliefhebbers gestart om het Van den Brink‑orgel van de christelijke gereformeerde kerk De Lichtwijzer te behouden en te laten restaureren; de kosten worden geraamd op ongeveer 200.000 euro. Omdat het instrument geen formeel monument is, valt het niet in aanmerking voor monumentensubsidie, ondanks deskundigen die het orgel monumentwaardig noemen vanwege bewaard gebleven en ouder pijpwerk. Initiatieven omvatten crowdfunding, concerten en betaalde opnamen om geld in te zamelen.

De Corneliuskerk in Borgharen (rooms‑katholiek) blijft definitief buiten gebruik nadat deze ruim een jaar gesloten is vanwege loslatend steenwerk. Op Hemelvaartsdag wordt met een openluchtmis naast het gebouw afscheid genomen. De parochie noemt de slechte staat en de afnemende inkomsten en kerkgang redenen voor sluiting; weersinvloeden en onvoldoende structurele herstelmaatregelen zorgden voor voortschrijdend verval.

In Helmond‑Oost wordt de voormalige Goede Herderkerk gesloopt en vervangen door een wooncomplex met 48 sociale huurappartementen voor één- en tweepersoonshuishoudens, ‘De Goede Buur’. De kerk, oorspronkelijk als noodkerk in 1959 gebouwd en sinds 2011 niet meer in gebruik voor eredienst, zou volgens de parochie te versleten zijn om nog een functie te behouden.