Iconenschilder Piet van der Ploeg exposeert voor de laatste keer in rooms-katholieke kerk Noordwijk

In dit artikel:

Aannemer Piet van der Ploeg begon na een ernstig hartinfarct op 56-jarige leeftijd intensief iconen te schilderen. Hij kon door zijn herstel niet meer in de bouw werken en vond in de religieuze kunst een nieuwe bestemming. Zijn iconen zijn te zien in een kerk, onder meer rond een beeld van de lijdende Christus bij het altaar. Daarnaast hangen er werken van andere kunstenaars en van schoolklassen uit Noordwijk.

Van der Ploeg werkte aanvankelijk als timmerman en aannemer en hield zich hobbymatig bezig met Hindelooper schilderkunst. Nadat hij tijdens werk in een klooster met iconen had kennisgemaakt, volgde hij cursussen. Na zijn infarct verdiepte hij zich verder in de traditie in België en Oekraïne. Inmiddels geeft hij al tientallen jaren zelf les.

Volgens Van der Ploeg onderscheiden iconen zich door hun omgekeerde perspectief en het ontbreken van schaduw: niet de kijker kijkt het beeld in, maar het beeld lijkt de kijker aan te kijken. Ook de houding en verhoudingen van heiligen hebben een symbolische betekenis. Het schilderen is voor hem bovendien een spiritueel proces. Tijdens het werk denkt hij na over de Bijbelse figuren die hij afbeeldt en over de betekenis van hun verhalen voor zijn eigen leven.

Die ervaring wil hij ook doorgeven aan cursisten. Mensen die een partner of kind hebben verloren of een scheiding meemaken, kunnen zich via het schilderen verdiepen in heiligen en Bijbelse personages. Dat helpt hen volgens Van der Ploeg om opnieuw perspectief te vinden, zoals het schilderen hem hielp na zijn gedwongen afscheid van de bouw.

Hoewel koster Erik Heemskerk zegt dat iconen vanwege hun persoonlijke symboliek niet verkocht maar weggegeven zouden moeten worden, wijst Van der Ploeg erop dat hij wel materiaal moet kunnen betalen. De vroegere hoge prijzen zijn volgens hem bovendien verdwenen. Zelf gebruikt hij iconen niet als beschermende objecten, maar wel als aanleiding voor gebed. Toen zijn dochter borstkanker had, brandde het gezin een kaars bij een icoon van Maria en Jezus, zonder het beeld te aanbidden.