Oekraïense baptisten zijn in oorlogstijd barmhartig en onverschrokken
In dit artikel:
In Oekraïne zetten niet-geregistreerde baptistische gemeenten hun geloof om in concrete hulpverlening dicht bij het front en in achtergebleven dorpen. Ondanks hun principiële weigering om wapens te dragen — zij zien doden als strijdig met hun geloof en willen mensen de kans op bekering niet ontnemen — reizen mannen en vrouwen met gevaar voor eigen leven naar frontzones als Siversk, Kupiansk, Liman en Donetsk om te evacueren, gewonden te vervoeren, noodpakketten te bezorgen en bergplaatsen van hulpgoederen te beheren. Ze graven ook graven voor overledenen en voorzien die van herkenningspunten zodat nabestaanden later kunnen identificeren wie er ligt.
Hun hulp is sterk verweven met evangelisatie: geen transport vertrekt zonder bijbels, en voedseluitdelingen gaan vaak vooraf aan samenkomsten van gebed, zang en Bijbelse overdenking die meestal ruim een uur duren. Voor vertrek bidden teamleden uitvoerig — staand of knielend — en sommigen weigeren technologische hulpmiddelen zoals drone-ontvangers uit vrees dat die hun afhankelijkheid van God zouden verminderen. Zij noemen als drijfveer dat ieder leven telt en dat pastorale aandacht, ook in tijden van oorlog, onmisbaar is.
De baptisten onderhouden een landelijk netwerk van depots en bezoeken structureel gezinnen van gesneuvelde of vermiste militairen; voorgangers uit steden als Smila vroegen in oktober 2022 lijsten op van vermisten en ondersteunen sindsdien consequent de betrokken gezinnen. Pastorale zorg blijkt vaak intens en langdurig: echtparen als Vladimir en Anna Ilyushin blijven weduwen bezoeken, ook als die worstelen met alcoholisme of uitzichtloze armoede, en bieden praktische hulp en emotionele steun zolang het gewenst is.
Vrouwen spelen een centrale rol in het kerkelijk en sociaal leven: zij draaien keukendiensten, leiden gebedsgroepen en organiseren bijeenkomsten zoals weduwenconferenties in Dnipro, waar rouw, bemoediging en praktische hulp samenkomen. In de erediensten heeft vrijwel ieder gemeentelid een taak; muziek en samenzang zijn belangrijk en kerkdiensten kunnen twee uur duren, gevolgd door ontmoeting en maaltijden.
Veel baptisten kiezen ervoor te blijven terwijl anderen uitwijken naar het buitenland. Voor hen is het blijven een bewuste keuze: naast pastorale redenen noemen sommigen ook het geloof dat God niet opdraagt te vluchten. Blijven betekent lijden door stroomuitval, sluitende scholen en stijgende armoede, maar ook het behoud van een netwerk van onderlinge zorg — tuinen en gezamenlijke arbeid helpen gezinnen economisch overeind te houden. Jongeren en kinderen van sommige families verliezen wel kansen op opleiding in het buitenland, maar maken volgens hun ouders waardevolle levenslessen op in de zorg voor anderen.
De gemeenschap biedt bovendien langdurige verslavingszorg in broeder- en zusterhuizen en onderhoudt informele huiskerken in dorpen waar officiële registratie ontbreekt. Tegelijk waarschuwen voorgangers voor valkuilen: hulp dichtbij het front kan ook bestuurlijk of mediatisch worden gebruikt als zelfprofilering, waardoor de eigen buurtzorg niet over het hoofd mag worden gezien.
Kortom: de Oekraïense baptisten combineren religieuze overtuiging met praktische naastenliefde — vaak onder vuur — en leggen nadruk op blijvende pastorale betrokkenheid, vanuit het idee dat elke mens telt en zielszorg even belangrijk is als voedsel en medische hulp.