Thomas Boston: God werkt in het kleine en in het kromme
In dit artikel:
Het is 350 jaar geleden dat de Schotse predikant Thomas Boston werd geboren. Zijn leven combineerde intellectuele vroomheid met persoonlijke worstelingen en pastorale toewijding; zijn nalatenschap leeft vooral voort in boeken als De viervoudige staat, Het kromme in het levenslot en Beschouwing van het verbond der genade.
Boston groeide op in Duns (zuidoost-Schotland), kreeg vroeg Latijn en Grieks en werd als jongen al als verstandig en leidend ervaren. Een preek van ds. Henry Erskine wakkerde bij hem geestelijke ernst aan; daarna zocht hij ijverig naar onderwijs, zelfs door in strenge winters door ondiepe rivieren te waden om Erskine te horen. Ziekte, neerslachtigheid en een gevoelig geweten waren blijvende kenmerken: hij bleef vaak zichzelf en vroegere zonden overdenken, ook tijdens vastendagen.
Na studiejaren trad Boston in 1699 aan als predikant van Simprim, een klein arm dorpje in de Schotse Borders. De pastorie was onbewoonbaar, de gemeente klein en bijbelse kennis gering; aanvankelijk ontmoette zijn prediking weinig respons. Toch keerde hij zich naar het ambt vanuit gehoorzaamheid aan Gods roeping en vestigde zich er, trouw getrouwde hij in 1700 Katherine Brown. In Simprim vond hij ook het invloedrijke boek The Marrow of Modern Divinity van Edward Fisher, waarvan de nadruk op vrije genade en het vrije aanbod van genade zijn prediking en latere geschriften diepgaand zou kleuren.
Simprim bleek een gevormde leerschool: Boston bezocht zijn mensen intens, gaf catechese en werkte eraan het Heilig Avondmaal weer te bedienen. Langzaam bloeide de gemeente op en hij omschreef de plek later als een door God gezegend veld. Tegelijkertijd onderzocht hij de vraag hoe lijden en depressie passen bij Gods zorg, een thema dat uitmondde in zijn boek Het kromme in het levenslot.
In juni 1707 vertrok Boston naar Ettrick, een meer afgelegen gemeente waar zijn bediening tot volle rijpheid kwam. Daar schreef hij zijn bekendste werken en preekte hij tot aan zijn dood in 1732, zelfs de laatste jaren vanuit zijn bed. Zijn graf en een gedenksteen in Ettrick herinneren nog aan hem; cultureel en theologisch blijft hij relevant doordat zijn geschriften laten zien hoe God werkt in het kleine, het zwakke en het onverwachte.
Voor Nederlandse lezers bestaat er recente vertaalde lectuur van zijn memoires (bijvoorbeeld 2008: Het leven is mij Christus). Boston blijft een stem binnen de gereformeerde traditie die pastorale trouw, worsteling met lijden en het vertrouwen op vrije genade verbindt.