Waarom staat juist in bevindelijke kerken de dominee vaak op een voetstuk?

In dit artikel:

Dr. Dick Both constateert in zijn proefschrift dat binnen veel reformatorische gemeenten ongezonde verhoudingen bestaan waarbij ambtsdragers en vooral predikanten onbewust op een voetstuk terechtkomen. Bij de onderzochte ambtsdragers meldde niemand dat hij kritisch naar zichzelf had gekeken; Both noemt dat beeld herkenbaar en zorgwekkend. Praktische tekenen zijn vanzelfsprekende verwachtingen van status: dat de predikant automatisch voorzitter is, dat men formeel met achternaam aanspreekt, dat zijn naam wordt gegraveerd bij de bouw van een kerk, of dat ouderlingen denken dat de gemeente niet zonder hen kan.

De auteur linkt deze machtsverhoudingen aan de bevindelijk gereformeerde cultuur, waarin een scherp onderscheid tussen het “heilige” van zondag en het gewone leven van maandag bestaat. Daardoor lijkt de predikant deel van die heilige sfeer en krijgt hij een plaats vergelijkbaar met die van een bemiddelende priester. Als tegenbeeld verwijst de schrijver naar Luther en Calvijn — beiden kenden een nuchtere waardering voor ambtelijk werk — en naar Bijbelse intenties (zoals 1 Korinthe 12) die benadrukken dat niemand boven anderen verheven hoort te worden.

Als remedie pleit de auteur voor inkeer en terugkeer naar nederigheid: schuldbelijdenis tegenover God en waar nodig tegenover elkaar, het afleren van egocentrische trots en het oefenen van zachte aanspreking richting een dominante predikant of ouderling. Hij verwijst ook naar Netty Baan, die oproept tot een beweging “van ik naar kruis” als grondslag voor verandering in consistorie en gemeenteleven. Conclusie: meer zelfonderzoek, wederzijdse correctie in liefde en het erkennen dat ambtsdragers menselijk en dienstbaar zijn, zijn noodzakelijk om ongezonde verhoudingen te herstellen.

(Auteur van het opiniestuk is coach en mediator.)