Wulfert Floor, „een dienaar vol oprechtheid en trouw"

In dit artikel:

Het boerderijtje aan de zuidkant van Driebergen‑Rijsenburg, aan de Gooyer Wetering op de rand van de Utrechtse Heuvelrug, herinnert nog aan Wulfert Floor (1818–1876), de landbouwer en vrome leidsman die precies 150 jaar geleden overleed. Het wit gepleisterde huis met rieten kap draagt het bouwjaar 1855 en maakt deel uit van het terrein waarop sinds 1978 Pensionstal Huisman & Huisman is gevestigd. Staleigenaar Wim Huisman is op de plek geboren, bezit Floors prekenboeken en kan vanaf zijn erf zowel Floors geboortehuis als dat van diens vrouw aanwijzen; het bedrijf erfde hij later van zijn grootvader en inmiddels is de zaak aan zijn zoon overgedragen.

Floor werd op 7 april 1818 geboren als jongste zoon in een sterk gelovige boerenomgeving rond Driebergen en Neerlangbroek. Die streek, met afwisselend bos en weidegrond, vormde volgens latere biografen een voedingsbodem voor zijn religieuze belangstelling: hij las veel in de Bijbel, bestudeerde geschriften van vroegere godsdienstige schrijvers en bezocht kringen van vromen in de regio. Hoewel hij de prediking in de hervormde kerk niet afwees, voelde hij zich er niet helemaal thuis; zijn biograaf spreekt van een levenshouding die zich boven de kerk organiseerde. Op 16 mei 1855 trouwde hij met zijn nicht Jacoba Doornenbal; zij kregen acht kinderen, van wie er meerdere in de eerste levensjaren aan tuberculose stierven en één levenloos ter wereld kwam.

Floor ontwikkelde zich tot een volksvoorganger: in zijn woning hield hij zogenaamde oefeningen en spreekbeurten voor eenvoudige arbeiders en landarbeiders, aanvankelijk ’s avonds, later ook ’s morgens. Zijn geschriften en bundels met overdenkingen — onder meer de serie Eenvoudige oefeningen — tonen zijn verlangen anderen op het geloofsleven te wijzen. Zijn biograaf ds. J.T. Doornenbal bundelde in 1988 (oorspronkelijk artikelen uit 1946–47) een portret van Floors leven en werk, waarin zijn ernst, natuurgevoel en evangelische betrokkenheid centraal staan.

Wulfert Floor stierf op 13 mei 1876 op zijn boerderij en werd op 18 mei in Driebergen begraven, op de oude algemene begraafplaats aan de Traaij. Op eigen verzoek werd hij in een naamloos graf neergelegd; zijn grafpaaltje droeg het nummer D‑11. Tijdens de begrafenis hield ds. A.H. de Klerck een toespraak waarbij hij Floor typeerde als een eenvoudige maar oprechte dienaar van het evangelie, iemand die, ondanks het ontbreken van een officieel ambt of diploma, door velen als geestelijk leider werd ervaren. De kleine begraafplaats, met het karakteristieke poortgebouw dat momenteel wordt gerestaureerd, ligt verborgen tussen oude bomen; tot 1970 was deze nog in gebruik. Hoewel Floor aanvankelijk anoniem begraven wilde zijn, kreeg zijn graf sinds 2018 een naamplaatje waarop zijn naam en jaartallen zijn aangebracht.

Kortom: Wulfert Floor was een 19e‑eeuwse boerenman uit Driebergen die uitgroeide tot een invloedrijke, boven‑kerkelijke volksvoorganger. Zijn leven, huis en graf herinneren aan een streek waarin persoonlijke vroomheid en eenvoudige volksreligiositeit sterk aanwezig waren.